Hazır devreyi seç ya da kendi devrenin anahtar durumunu değiştir!
⚡ Bilesen Bilgisi
🔋
Pil (Batarya)
Elektrik enerjisi saglar. + ve - kutubu vardir.
🔌
Anahtar
Devreyi açar veya kapatir.
💡
Ampul
Elektrik enerjisini işiga donuşturur.
🌀
Motor/Pervane
Elektrik enerjisini harekete donuşturur.
〰️
Iletken Tel
Elektron akar, devreyi tamamlar.
DEVRE DURUMU
Devre kapali ✅
Voltaj: 1.5V
Akim: Akiyor
💡 Devre kapali — elektronlar akiyor!
AKTIF
📋 Bu Devre Hakkinda
Basit ampul devresi: pil, anahtar ve ampulden olusur. Anahtar kapali oldugunda devre tamamlanir ve ampul yanar.
💡 Elektrik Nasil Calisir?
Elektronlardan devreye — adim adim ögren!
⚡ Elektrik Akimi Nedir?
Elektrik, elektronlarin bir madde icinde hareket etmesiyle olusur. Her madde cok kucuk parcaciklardan (atom) yapilmistir. Atomlarin etrafindaki elektronlar hareket ederse elektrik akimi olusur! Pil, elektronlari itmek icin gereken enerjiyi saglar.
🔋
Pil Elektronlari iter
〰️
Tel Elektronlar akar
💡
Ampul Isik uretir
🔌
Anahtar Devreyi keser/baglar
🔵
Elektron Nedir?
Atom icindeki çok küçük parçaciklara elektron denir. Bir tel icinde milyarlarca elektron vardir. Bunlar birbirini iterek zincir gibi hareket ederler.
💡 Bir elektron anlık olarak telin her noktasina çok hizli ulaşir — bu yuzden lambalar hemen yanar!
🔋
Pil Nasil Calisir?
Pilin iki kutubu vardir: + (arti) ve - (eksi). Elektronlar - kutuptan çikarak tel üzerinden + kutuba gider. Bu hareket devam ettikçe akim akar.
💡 Pil bitince elektronlari itecek enerji kalmaz ve devre calismaz!
🔌
Anahtar Ne Işe Yarar?
Anahtar açik oldugunda devre tamamlanmaz, elektronlar akamaz. Kapali oldugunda devre tamamlanir ve elektronlar akabilir. Tam bir kopru gibi!
💡 Evdeki dusme dugmeler birer anahtardir!
💡
Ampul Neden Yanar?
Ampul icindeki ince tel (flaman) elektronlarin geçişine direnc gösterir. Bu direnc isi ve işik uretir. Flaman o kadar isinir ki parlak bir ışik verir!
💡 Modern LED ampuller çok daha az enerji ile çok daha fazla ışik uretir!
🌀
Motor Nasil Döner?
Elektrik motoru, akim geçince manyetik alan oluşturur. Bu manyetik alan motoru döndurecek bir kuvvet yaratir. Pervane motorun miline takilarak döner.
💡 Vantilatör, mikser, firin hepsi elektrik motoruyla çalişir!
⚠️
Açik Devre / Kapali Devre
Devrenin bir yeri kesilirse (açik devre) elektronlar akamaz ve aletler calismaz. Devre tamam oldugunda (kapali devre) akim akarak her şey çalişir.
💡 Ampul yanarsa flaman kopar, devre açilir ve çalişmaz!
⚡ Seri mi? Paralel mi?
🔗 Seri Baglanti
Ampuller art arda baglidir
Biri sönerse hepsi söner
Ampul sayisi arttikça daha soluk yanarlar
Dezavantaj: Biri bozulunca hepsi söner!
⚡ Paralel Baglanti
Ampuller ayri kollardan baglidir
Her ampul tam parlaklikta yanar
Biri sonersa digerleri calismaya devam eder
Evlerdeki elektrik sistemi paraleldir!
🧲 iletken ve Yalitkan Maddeler
Hangi maddeden elektrik geçer, hangisinden geçmez? Seç ve test et!
🔬 Secilen Madde Hakkinda
Bir madde sec ve test et!
✅ Iletken Maddeler
Bak Demir ve Celik Aluminyum Gumus (en iyi iletken!) Altin Grafit (kursunum ucu) Civa (sivi metal) Insan vucut suyunda erimi mineraller
❌ Yalitkan Maddeler
Plastik (kablo kipligi) Ahsap (kuru halde) Lastik Cam Porselen Hava Saf su (iyonsuz) Kauçuk eldiven (teknisyenler kullanir)
📄 Konu Tarama Testi — PDF
20 soruluk konu tarama testini indir ve coz!
📝 Elektrik Devresi Konu Tarama Testi
20 soru · 2 sutunlu A4 · Cevap anahtari dahil · 4. Sinif Fen Bilimleri